System zabezpieczenia społecznego w Danii: co odpowiada polskiemu ZUS-owi?

Udgivet 23. december 2025 af Jakub Slusarek

Czy w Danii jest ZUS?

Krótka odpowiedź: nie ma odpowiednika w tej formie.

W Polsce ZUS (Zakład Ubezpieczeń Społecznych) jest odrębną instytucją, do której pracownicy i pracodawcy odprowadzają składki na konkretne ubezpieczenia: emerytalne, rentowe, chorobowe, wypadkowe.

W Danii system działa inaczej. Większość świadczeń socjalnych jest finansowana z podatków – głównie z podatku dochodowego i składki na rynek pracy (AM-bidrag). Nie ma jednej instytucji zarządzającej wszystkim. Zamiast tego istnieje sieć funduszy i instytucji odpowiedzialnych za różne obszary.

Ubezpieczenie zdrowotne: powszechne i bezpłatne

To jedna z największych różnic w stosunku do Polski. W Danii ubezpieczenie zdrowotne jest:

• Powszechne – obejmuje wszystkich mieszkańców.
• Bezpłatne dla pacjenta – wizyty u lekarza, hospitalizacja, badania diagnostyczne.
• Dostępne od momentu uzyskania numeru CPR.

Nie ma tu odpowiednika polskiej składki zdrowotnej, którą pracownik odprowadza samodzielnie. Opieka zdrowotna jest finansowana z ogólnych podatków.

Jako pracownik z numerem CPR masz dostęp do:

• Lekarza pierwszego kontaktu (praktiserende læge) – bezpłatnie.
• Szpitali publicznych – bezpłatnie.
• Specjalistów – zazwyczaj po skierowaniu od lekarza pierwszego kontaktu.
• Recept refundowanych.

Stomatolodzy są w większości prywatni i płatni, choć młodzież do 18. roku życia ma zapewnioną opiekę stomatologiczną bezpłatnie.

Składki płacone przez pracodawcę

W Polsce pracownik widzi na swoim pasku płacy szczegółowe pozycje składek ZUS. W Danii system jest mniej widoczny dla pracownika, ale pracodawca odprowadza szereg obowiązkowych składek.

Najważniejsze z nich to:

ATP (Arbedsmarkedets Tillægspension) – obowiązkowy fundusz emerytalny. Składka jest niska (kilkadziesiąt DKK miesięcznie), ale każdy pracownik i pracodawca jest zobowiązany do jej odprowadzania.

AUB (Arbejdsgivernes Uddannelsesbidrag) – fundusz finansujący szkolenia i dokształcanie pracowników.

AER (Arbejdsmarkedets Erhvervssikring) – ubezpieczenie od wypadków przy pracy i chorób zawodowych.

Barselsfond – fundusz urlopowy finansujący wynagrodzenie podczas urlopu macierzyńskiego i ojcowskiego.

Wiele branż ma też dodatkowe fundusze ustalane w ramach układów zbiorowych – np. fundusz urlopowy (Feriekonto), który wypłaca pracownikom wynagrodzenie za urlop.

Jakie świadczenia socjalne Ci przysługują?

Dania ma jeden z najbardziej rozbudowanych systemów świadczeń socjalnych w Europie. Polacy, którzy tu legalnie mieszkają i pracują, mają do nich dostęp na takich samych zasadach jak Duńczycy.

Najważniejsze świadczenia:

Jeśli szukasz wsparcia w zakresie obsługę księgową w Danii, Care & C pomoże Ci na każdym etapie.

Zasiłek dla bezrobotnych (dagpenge): aby otrzymać zasiłek, musisz należeć do funduszu ubezpieczeniowego (A-kasse) przez co najmniej rok i przepracować odpowiednią liczbę godzin. Zasiłek wynosi do 90% ostatniego wynagrodzenia (do określonego limitu) przez maksymalnie 2 lata.

Urlop macierzyński i ojcowski: w Danii matka ma prawo do urlopu przed i po porodzie, a ojciec do urlopu ojcowskiego. Wynagrodzenie za czas urlopu pochodzi z funduszu Barselsfond.

Świadczenia rodzinne (børnecheck): przysługują rodzinom z dziećmi do 18. roku życia. Kwoty zależą od wieku dziecka i sytuacji dochodowej rodziny.

Zasiłek chorobowy (sygedagpenge): jeśli chorujesz przez dłuższy czas, możesz ubiegać się o zasiłek chorobowy – zazwyczaj po wyczerpaniu wynagrodzenia od pracodawcy.

Co warto wiedzieć o emeryturze

System emerytalny w Danii składa się z trzech filarów:

Folkepension – państwowa emerytura powszechna. Przysługuje wszystkim mieszkańcom Danii po osiągnięciu wieku emerytalnego (stopniowo podnoszonego do 68 lat), którzy mieszkali w Danii przez wymaganą liczbę lat.

ATP – obowiązkowy fundusz emerytalny, do którego odprowadzają składki pracodawca i pracownik.

Emerytury zakładowe (firmowe) – wiele układów zbiorowych obejmuje obowiązkowe składki na prywatne fundusze emerytalne, często wynoszące kilkanaście procent wynagrodzenia.

Dla Polaków, którzy pracują w Danii przez kilka lat i wracają do Polski, istotna jest kwestia transferu składek emerytalnych. To temat, który warto omówić z doradcą przed podjęciem decyzji o wyjeździe.

Masz pytania? Skontaktuj się z nami — chętnie pomożemy.

Podsumowanie

Duński system zabezpieczenia społecznego jest inny od polskiego, ale w wielu aspektach – lepszy z perspektywy pracownika. Bezpłatna opieka zdrowotna, rozbudowany system zasiłków, powszechne ubezpieczenia – to realne korzyści, które rekompensują część wyższych podatków.

Ważne jest jednak, żeby rozumieć, jak ten system działa, i żeby aktywnie korzystać z przysługujących Ci praw. Nikt za Ciebie nie sprawdzi, czy jesteś zapisany do A-kasse, ani nie zatroszczy się o to, żebyś dostał zwrot z Feriekonto.

Masz pytania? W Care&C pomagamy Polakom w Danii od ponad 15 lat. Jesteśmy tu po to, żebyś wiedział, co Ci się należy.